W maju 2026 r. w Demokratycznej Republice Konga (DRK) i Ugandzie potwierdzono wybuch epidemii wirusa ebola (EVD). Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła stan zagrożenia zdrowia publicznego. Chociaż prawdopodobieństwo rozprzestrzenienia się zakażenia na populacje europejskie pozostaje bardzo niskie, w placówkach opieki zdrowotnej niezbędna jest czujność i rygorystyczne środki zapobiegania zakażeniom.

Choroba wywołana wirusem ebola to ciężka wirusowa gorączka krwotoczna charakteryzująca się zakażeniem ogólnoustrojowym i wysoką śmiertelnością. Wirus jest przenoszony na ludzi ze zwierząt i rozprzestrzenia się w populacji ludzkiej głównie poprzez bezpośredni kontakt z zakażonymi płynami ustrojowymi.

RODZAJ

Wirus ebola jest wirusem osłonkowym należącym do rodziny Filoviridae (rodzaj Orthoebolavirus), którego naturalnym środowiskiem są owocożerne nietoperze ​​​​​​z rodziny Pteropodidae.

TRANSMISJA

Zakazić można się poprzez:

Zakażenie odzwierzęce:

• Kontakt z zakażonymi dzikimi zwierzętami (nietoperzami, naczelnymi, antylopami) poprzez:
• Krew
• Organy
• Wydzieliny

Przenoszenie się z człowieka na człowieka:

• Bezpośredni kontakt z:
• Krwią, wymiocinami, kałem, moczen, śliną, nasieniem
• Ciała zmarłych pacjentów
•  
• Transmisja pośrednia poprzez:
• Zanieczyszczone powierzchnie lub sprzęt medyczny

 

OKRES WYLĘGANIA CHOROBY

Okres wylęgania się wynosi od 2 do 10 dni. W okresie wylęgania nie dochodzi do transmisji zakażenia.

OBJAWY

Objawy zwykle zaczynają się od zespołu grypopodobnego i mogą szybko przekształcić się w ciężką chorobę z objawami krwotocznymi.

ZAKAŻENIE

Pacjenci stają się zaraźliwi dopiero po wystąpieniu objawów. Zakaźność wzrasta wraz z postępem choroby, przy czym najwyższe miano wirusa obserwuje się w późnych stadiach i po śmierci.

Zapobieganie zakażeniom i środki kontroli

Ze względu na wysokie ryzyko przeniesienia wirusa poprzez kontakt z zakażonymi płynami ustrojowymi, w placówkach opieki zdrowotnej kluczowe znaczenie ma ścisłe wdrożenie zarówno standardowych, jak i opartych na transmisji, środków ostrożności.

Kluczowe środki obejmują:

• Ścisła higiena rąk przy użyciu alkoholowego preparatu do dezynfekcji rąk, zgodnie ze WHO 5 Moments
• Stosowanie odpowiednich środków ochrony osobistej (środki ochrony indywidualnej (PPE)): maska medyczna lub respirator (FFP2/FFP3/N95), okulary ochronne, rękawice, fartuch odporny na płyny lub ochrona ogólna
• Procedury bezpiecznego zakładania i zdejmowania oraz właściwa utylizacja środków ochrony indywidualnej (PPE)
• Natychmiastowe mycie i dezynfekcja zanieczyszczonych powierzchni przy użyciu produktów zwalczających wirusy otoczkowe
• Częsta dezynfekcja często dotykanych powierzchni
• Bezpieczne postępowanie oraz unieszkodliwianie odpadów medycznych i próbek biologicznych
• Jeśli to możliwe, izolowanie pacjentów w specjalnych jednostkach leczenia eboli
• Ograniczanie i kontrola odwiedzających
• Ograniczenie kontaktu pracowników ochrony zdrowia wyłącznie z przeszkolonym personelem

Wymagania dotyczące dezynfekcji

Filoviridae są wirusami osłonkowymi. Zgodnie z normą europejską EN 14885 środki dezynfekujące muszą wykazywać skuteczność przeciwko wirusom osłonionym.

*Wyniki fazy 2, etapu 1 i fazy 2, etapu 2 muszą być brane pod uwagę w celu określenia warunków stosowania produktu.